Power line communication

Power Line Communication, afgekort tot PLC, is datacommunicatie via het elektriciteitsnet. PLC wordt al heel lang gebruikt met een lage snelheid om bijvoorbeeld lantaarnpalen aan en uit te schakelen, nacht/dagstroommeters bij particulieren om te zetten, en boilers 's nachts aan te zetten en overdag weer uit te schakelen. Ook de babyfoons die via het lichtnet werken zijn een vorm van PLC. Deze vorm heet "smalband PLC". "Breedband PLC" is volgens sommigen een veelbelovend alternatief voor breedband internet via de TV-kabel ("kabelinternet") resp. via de telefoonlijn (ADSL). Vooral in landen met weinig bekabeling is PLC ideaal, want een elektriciteitsnet ligt daar vaak wel. De snelheden die met PLC te halen zijn lopen van 2 Mbps tot 200Mbps.

De Techniek

Breedband PLC modems werken op ongeveer dezelfde manier als ADSL modems. Een hoogfrequent signaal van c.a. 1,5 MHz wordt over de elektriciteitskabel gestuurd. Dit signaal is de drager ("draaggolf") voor de te verzenden data. Er zijn diverse modulatietechnieken beschikbaar, waarvan OFDM het meest gebruikt wordt voor PLC. De techniek is robuust en heeft geen last van storingen op het elektriciteitsnet. Omdat het signaal hoogfrequent is wordt het geblokkeerd door transformatoren. "Tranformatorhuisjes" vormen bijvoorbeeld een onoverbrugbare hindernis. Ook elektriciteitsmeters bij particulieren veroorzaken veel demping. Reden waarom "de buurman" meestal niet het PLC signaal kan afluisteren. Sniffing is echter niet uit te sluiten. Verder bestaat van de zijde van de gelicenseerde radiozendamateurs en -luisteraars in Nederland vanwege de zeer dichte bekabeling grote weerzin tegen deze toepassingen vanwege vermeende storing in de ontvangst van korte golfuitzendingen. Die storing is tot op heden (2006) echter nooit aangetoond, zelfs niet bij officiële metingen.

Praktische toepassingen - breedband internet

De eerste experimenten met breedband PLC begonnen in Schotland maar werden al snel gestopt. Volgens sommigen omdat de lantaarnpalen als zendmasten werkten en veel storing veroorzaakten in elektronische apparatuur. Volgens anderen omdat er onvoldoende commercieel perspectief was.

Diverse andere experimenten in o.a. Duitsland (energiebedrijf RWE), Spanje en ook Nederland (NUON) stierven een stille dood. Veel artikelen geven als oorzaak hiervoor de storingsgevoeligheid of onbetrouwbaarheid van de techniek. Volgens de bedrijven zelf werkt de techniek prima, maar is vooral de commerciële haalbaarheid de reden dat de techniek nooit een grote vlucht heeft genomen. De maximum haalbare snelheid voor grote groepen huishoudens blijkt namelijk slechts rond de 1Mbps te liggen. Via kabel of ADSL zijn veel hogere snelheden mogelijk. Daarmee is PLC niet heel toekomstvast. Voor breedband PLC is vergelijkbare apparatuur nodig (PLC modems) als voor kabelinternet of ADSL, waardoor er evenmin een kostenvoordeel is voor breedband PLC. Tenslotte zijn er nog alternatieven zoals UMTS, WiFi en WiMax die met name in landen zonder infrastructuur veel aangelegd worden. Al deze factoren bij elkaar hebben er voor gezorgd dat breedband PLC nooit een grote vlucht heeft genomen.

In Amerika heeft PLC nooit een rol gespeeld, doordat het elektriciteitsnet daar anders is dan in Europa.

Breedband PLC - "in-huis bekabeling"

Een ander toepassingsgebied van breedband PLC is het gebruik binnenshuis als alternatief voor bekabeling. Het maken van de verbinding tussen bijvoorbeeld het ADSL- of Kabelinternetmodem en de PC gebeurt normaal gesproken draadloos of via een netwerkkabel ("UTP kabel"). Het aanleggen van een kabel is in sommige huizen of gebouwen echter lastig. Draadloos (WiFi) werkt in grote panden of in panden met veel metaal slecht. In die situaties is PLC een snelle en makkelijke methode om via de elektriciteitsbekabeling in huis apparaten te koppelen. De PLC modems die hiervoor nodig zijn werken met snelheden van 14Mbps tot 200Mbps. Ook in deze situaties heeft PLC (nog) geen grote vlucht genomen. Dit komt door prijs van de PLC modems en doordat de PLC modems in grote panden met veel elektriciteitsgroepen, of in panden met een bijzondere elektriciteitsbekabeling niet altijd goed werken.

Koppeling van elektriciteitsmeters

Een derde toepassingsgebied voor PLC is het gebruik in moderne elektriciteitsmeters ("kWh meters"). De meters zijn via PLC op afstand uitleesbaar zodat het energiebedrijf de meterstanden kan opvragen zonder een meteropnemer langs te hoeven sturen. In een niet-geliberaliseerde energiemarkt is een meteropnemer goedkoper dan een "intelligente meter" met PLC want de meteropnemer hoeft maar eens in de paar jaar langs te komen. Maar in een geliberaliseerde markt zoals Nederland moet de meterstand veel vaker dan voorheen bekend zijn en is een slimme meter een effeciënte oplossing. Ook voor de consument is zo'n meter handig want hij kan makkelijker zijn energieverbruik in de gaten houden. In Italië worden daarom massaal de meters vervangen door "intelligente" exemplaren. Overigens zijn er ook voor dit toepassingsgebied alternatieven voor PLC. Bijvoorbeeld het uitrusten van de meter met een mobiele telefoon (GSM of GPRS) die af en toe de meterstand doorstuurt.